News
ผังเมือง เน้นกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นพร้อมดันผังเมืองเทียบชั้นผังเมืองต่างประเทศ
โดย ผู้จัดการรายสัปดาห์ 13 กรกฎาคม 2549 11:52 น.
กรมโยธาธิการและผังเมืองเดินเครื่องจัดทำผังเมืองใหม่ทั่วประเทศ เน้นกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่น หวังคนท้องถิ่นดูแลเมืองด้วยตัวเอง แก้ปัญหาการใช้ประโยชน์ในที่ดินไม่เหมาะกับสถานที่
ปรีชา รณรงค์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนามาตราฐาน กรมโยธาธิการและผังเมือง เปิดเผยว่า ทางกรมโยธาธิการฯอยู่ระหว่างการจัดทำผังเมืองฉบับใหม่ ทั้งผังประเทศ และผังภาค เพื่อควบคุมการใช้ประโยชน์ในที่ดินให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน และใช้ที่ดินอย่างเป็นระเบียบ
การจัดทำผังเมือง จะเน้นการกระจายอำนาจสู่องค์กรท้องถิ่นมากขึ้นโดยจะเปิดกว้างให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมในการร่างและจัดทำผัง ตลอดจนการบริหารจัดการด้วย เพราะองค์กรดังกล่าวจะรู้ถึงปัญหาและความต้องการของแต่ละส่วนการปกครองดีกว่าคนต่างพื้นที่
โดยการจัดตั้งคณะกรรมการผังเมืองหรือตัวแทนเข้ามาร่วมด้วยอย่างน้อย 3 คน จากคณะกรรมการทั้งหมด 21 คน
ทั้งนี้ การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นนั้น มีทั้งข้อดีและข้อเสียมากน้อยตามสัดส่วนของปัญหาในแต่ละพื้นที่ โดยภาพรวมแล้วข้อดีของการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นคือ ผู้นำท้องถิ่นจะทราบถึงปัญหาของพื้นที่ที่รับผิดชอบอยู่ได้ดีกว่าส่วนกลางและสามารถหาทางแก้ปัญหาเองได้เลย ที่สำคัญยังมีความคล่องตัวมากขึ้น ทั้งในเรื่องของการส่งหนังสือ รายงานประจำเดือน เพราะผู้มีอำนาจในท้องถิ่นจะสามารถตัดสินใจเองได้เลยโดยไม่ต้องส่งเรื่องเข้าไปในส่วนกลางเหมือนที่ผ่านมา
อย่างไรก็ตาม การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นก็มีข้อเสียอยู่บ้างแต่ไม่มากนัก อาทิ มีความล่าช้าในระบบการจัดการหรือติดระเบียบทางราชการบางครั้งแบบฟอร์มไม่ถูกโดยตีกลับบ้าง หรือบางครั้งท้องถิ่นไม่เข้าใจในระบบการทำงานของส่วนกลาง อาทิ ระบบการบริหารจัดการ ทำให้เกิดความล่าช้าของกระบวนด้านการจัดการ
ตัวอย่างเช่น จังหวัดสุโขทัย เป็นเมืองอนุรักษ์โบราณสถาน จึงไม่ควรที่จะสถานบันเทิงหรือห้างสรรพสินค้าไปอยู่บริเวณนั้น หรือจังหวัดภูเก็ตเป็นเมืองท่องเที่ยวควรมีสิ่งอำนวยความสะดวกทั้งโรงแรม ศูนย์การค้า ร้านอาหาร เป็นต้น
นอกจากจะเน้นการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นแล้ว กรมโยธาธิการฯ ยังดึงส่วนดีของกฎหมายต่างประเทศมาใช้เป็นต้นแบบในการร่างกฎหมายผังเมืองของไทยด้วย เช่น อังกฤษ อเมริกา และฝรั่งเศส โดยกฎหมายผังเมืองของอังกฤษมีความใกล้เคียงกับผังเมืองของไทย แต่ก็มีความแตกต่างกันในปัจจัยหลายๆด้านทำให้ไม่สามารถนำมาเป็นแม่แบบได้ อาทิ สภาพทางกายภาพ เศรษฐกิจ สังคม ประชากร วัฒนธรรม รวมถึงประวัติศาสตร์
ส่วนกฎหมายผังเมืองของอเมริกาจะมีผังและแผนอยู่ในทุกระดับแต่จะไม่มีผังประเทศ ขณะที่ไทยจะมีผังประเทศด้วย ซึ่งจุดนี้ทำให้ไม่อาจจะนำเอากฎหมายของอเมริกามาปรับใช้กับกฎหมายผังเมืองของไทยได้ ส่วนฝรั่งเศสมีการปกครองโดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นศูนย์กลางในการสั่งงานเหมือนของไทย ซึ่งน่าจะเป็นประเทศที่มีความใกล้เคียงกับของไทยในส่วนของการปกครอง
จากการวิจัยของสถาบันจุฬาลงกรณ์วิทยาลัยพบว่า กฎหมายผังเมืองที่มีความใกล้เคียงกับของไทยมากน่าจะเป็นประเทศฝรั่งเศส ทั้งขนาดประชากร ขนาดพื้นที่ เพราะมีความใกล้เคียงกับไทย รวมทั้งมีผู้ว่าราชการในแต่ละจังหวัด
อย่างไรก็ตาม การนำกฎหมายของต่างประเทศมาเป็นต้นแบบ ต้องใช้เวลาในการพิจารณาค่อนข้างนาน เพราะจะเลือกเฉพาะสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศมาใช้เท่านั้น ซึ่งระบบผังเมืองในอนาคตต้องสอดรับปัญหาการเมือง ที่อยู่อาศัย ภัยธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และระบบโครงข่ายคมนาคม
โดยผังเมืองต้องตอบรับการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมและต้องมีสมดุลกับสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นด้วยและต้องเปิดกว้างรับทฤษฏีใหม่ๆ ยกตัวอย่างเช่น เราทำผังเมืองระบบนิเวศน์ขึ้น อนาคตเราหวังว่าการกำหนดFOR จะมีการคำนวณ กำหนดตรรกยะได้ ซึ่งจะบอกประชานชนได้ว่าคุณมีพื้นที่เหลือใช้มากน้อยแค่ไหน และผังเมืองรวมกับผังเมืองเฉพาะควรรวมกันเป็นกระบวนการเดียวกัน
ทั้งนี้การร่างกฎหมายผังเมืองฉบับใหม่โดยอิงกฎหมายผังเมืองของต่างประเทศที่จะนำมาใช้เป็นแม่บทจะต้องศึกษาถึงความเหมาะสมกับสภาวะการของบ้านเมืองในประเทศด้วย โดยบรรณโศภิษฐ์ เมฆวิชัย รองผู้ว่าราชการกรุงเทพ ให้ความเห็นว่า กฎหมายผังเมืองฉบับใหม่จะต้องไปในทิศทางเดียวกันและการนำกฎหมายผังเมืองต่างประเทศมาเป็นแม่บท จะต้องศึกษาสภาพแวดล้อมของประเทศด้วยถึงความเหมาะสมและการลำดับชั้นของผังแต่ละผังต้องมีความชัดเจน มีขอบเขตแค่ไหนอย่างไร เพราะผังประเทศกับผังภาคจะเน้นในเรื่องของนโยบายทางกายภาพในเชิงนโยบาย รวมถึงการให้องค์กรส่วนท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมมากขึ้น
นอกจากนี้ ผู้เชี่ยวชาญด้านผังเมืองยังเสนอประเด็นสำคัญๆให้อยู่ในพ.ร.บ.ฉบับใหม่ด้วย อาทิ มาตรการจัดเก็บภาษี การเวนคืนที่ดินโดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย การจัดตังกองทุนผังเมืองเพื่อการพัฒนาผังเมืองหรือดำเนินการต่างๆที่เกี่ยวกับผังเมือง และควรเพิ่มรายละเอียดของผังประเทศและผังภาคให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ เศรษฐกิจ การเมืองการปกครอง
|
